Frankrijk luidt noodklok over illegale goudwinning in Suriname en wil daarom grenzen stellen

Vorige week luidde de Franse regering de noodklok over de toenemende illegale goudwinning en milieuschade in het betwiste grensgebied tussen Suriname en Frans Guyana. Om dat te kunnen bestrijden wil Frankrijk de al 165 jaar durende discussie over de grenslijn zo snel mogelijk beëindigen en de grens definitief vastleggen. Als reactie daarop schortte Suriname de besprekingen over het grensverdrag op. ´uit respect voor de dorpsgemeenschappen´ aldus de voorzitter van het Surinaamse Parlement.

Door René Hoeflaak

De onduidelijkheid en het meningsverschil met Frankrijk en Suriname over de grenslijn sluimert dus al 165 jaar. Volgens Frankrijk (Frans Guyana heeft de status van Frans overzees departement) loopt de grens sinds een in 1861 ondertekend onderling verdrag tussen Nederland en Frankrijk langs de Litani rivier.

Suriname vindt dat grens loopt langs de oostelijker gelegen Marowoni rivier. Zelfs bemiddeling van Tsaar Alexander III van Rusland in 1888 leverde geen resultaat op. De Nederlandse Minister-President Den Uyl adviseerde op de dag van de soevereiniteitsoverdracht, 25 november 1975 om de grenslijn met de Fransen vast te leggen.

Zorgen over milieucriminaliteit in Suriname

In 2021 spraken de landen af het betwiste gebied, dat begint te zuiden van de afsplitsing van Litani en de Marowoni rivier, onder gezamenlijk beheer te plaatsen. Die gezamenlijkheid en vooral het ontbreken van heldere afspraken daarover is de Fransen steeds meer een doorn in het oog. Want de Fransen hebben steeds meer zorgen over de toenemende milieucriminaliteit aan de Surinaamse zijde van de Marowijne- en Lawarivier.

Volgens Frankrijk belemmert het ontbreken van een definitief vastgestelde grens de effectieve bestrijding van illegale mijnbouw en vervuiling. Parijs wil dan ook zo snel mogelijk een ratificatie van het grensverdrag. Met 500 militairen en politie ambtenaren zet Frankrijk flink in op de opsporing en ontmanteling van illegale goudmijnen in Frans-Guyana.

Frans Guyana: de gevangenis in St. Laurent Dur Maroni, bekend van het boek en film ‘Papillon”.

Ontbossing en schade aan rivieren

Wat de Fransen vooral dwars zit is, dat de illegale goudzoekers zich door de bovengenoemde inzet verplaatsen naar het betwiste grensgebied en uitwijken naar Surinaams grondgebied. In Surinaamse media is te lezen dat de Fransen tijdens een inspectievlucht uitgestrekte ontbossing, vervuilde waterlopen en geïmproviseerde goudzoekerskampen langs de Surinaamse oever waarnamen. Met gebruik van kwik die volgens de Franse autoriteiten ernstige schade veroorzaakt aan rivieren, ecosystemen en de gezondheid van bewoners.

Respect voor dorpsgemeenschappen

De Nationale Assemblee (DNA) heeft in antwoord op de zorgen en urgentie van de Fransen de behandeling van het grensverdrag tussen Suriname en Frankrijk juist opgeschort. Het wil eerst overleg te voeren met het traditionele gezag van de betrokken dorpsgemeenschappen in het grensgebied.´De gemeenschappen verdienen respect. Daarom wordt gewacht op de uitkomsten van de zogenoemde krutu’s (overleggen) voordat het parlement de behandeling hervat´ aldus parlemenstvoorzitter Ashin.

Naar verluidt zouden afgelopen weekend twee belangrijke bijeenkomsten van de Pamaaka in Langa Tabiki en van de Aucaners op Stoelmanseiland. Minister van Buitenlandse Zaken Bouva laat in diverse Surinaamse media weten dat Suriname zich houdt aan eerder gemaakt afspraken. Welke afspraken hij daarmee bedoeld is niet duidelijk. Wordt (wellicht) vervolgd.